Abstract

Toplumlarda halkın geleneğe bağlı maddi ve manevi kültürünün tespit edilerek kuşaktan
kuşağa aktarılması, kültürel gelişim açısından çok önemlidir. Bu bağlamda, alan araştırmaları ve
çeşitli yörelerde yaşamış ya da yaşamakta olan halk ozanları ve âşıklık geleneğini sürdüren halk
sanatçılarının biyografileri ve eserlerinin tespit edilerek incelenmesi halk edebiyatının
konusudur. Bu araştırmalardaki amaç şüphesiz milletin kültürel birliğinin sağlanarak
geliştirilmesi ve mahallî kültürün önce milli kültür haline daha sonra da insanların ortak kültürü
olan evrensel kültür haline getirilmesidir. Bu incelemenin konusu, bir yöreye ait halk
türkülerinin derlenmesi değil, Tokat ilinin Almus ilçesinde yaşamakta olan bir halk şairi ve halk
sanatçısı Eşref Tonbuloğlu’nun tanıtılması ve onun halk müziği formundaki eser örneklerinin
incelenmesidir. “Başındaki Yazmayı” ve “Harmandan Gel Harmandan” türküleri ile tanınan
Eşref Tonbuloğlu ve eserleri hakkında halk müziği bağlamında yayımlanmış kayda değer bir
eserin olmayışı bizi bu çalışmaya sevk etmiştir. Eşref Tonbuloğlu’nun müzikal anlamda eserleri
incelendiğinde bunların Türk halk müziği repertuarına önemli katkılar sunacağını
düşünmekteyiz. Ancak onun yaklaşık yüz elli eserinin tamamının derlenerek Türk müzik
kültürüne sunulması ayrıca önem arz etmektedir. Bu çalışmada Eşref Tonbuloğlu’nun halk
müziği formunda on örnek eseri incelenmiş; yarı yapılandırılmış görüşme formu ve gözlem
yöntemleri kullanılmıştır. Eserler bilgisayarda nota yazımı programı ile notaya alınmış olup
incelememiz betimsel niteliktedir.