Abstract

Abdülkadir Meragi, Türk müziğinin önde gelen teorisyenlerinden biridir. Sistemci okulun en önemli temsilcisi ve yorumcusudur. Hayatı hakkında bilinmeyenlerin ortaya çıkarılması müzik tarihinin problemlerinden biridir. Kendi yazdıklarından hayatıyla ilgili bilgilerin ortaya çıkarılmasında bile zaman zaman ihmaller görülmüştür. Bu yazı Abdülkadir Meragi’nin hayatı ile ilgili araştırmalar yapanların gözden kaçırdığı ve eserlerinden ortaya çıkarılan yeni bulgular hakkındadır. Doğum tarihi için “belli değildir” ifadesi ansiklopedi maddelerinde yerini korurken, yazdığı bazı bilgilerin araştırmacılarca gözden kaçırıldığı gözler önüne serilmektedir. Meragi’nin hayatı hakkında yeni bulgular çeşitli araştırmacılarca ortaya konmuş, ortaya konan bu yeni bilgilere yeni bulguların ilavesiyle bu makale oluşmuştur. Meragi’nin hayatını kronolojik olarak incelemek suretiyle onun eserleri kronolojik sıraya konulmuştur. Kitab-ı Lahniyye adında başka bir eseri olduğu ve bu eserin Makasıdül-elhan ile karıştırıldığı da ilk defa bu yazıda ele alınmış ve tanıtılmıştır. Pek çok biyografistin Kenzül-elhan adıyla verdiği Tahran-Melik Kütüphanesindeki yazmanın Camiül-elhan olduğu yeni bulgusu da yer almaktadır. Ayrıca Meragi’nin icat ettiği usuller, eserlerindeki farklı anlatımlarından dolayı araştırmacılarca “çelişkili” olarak değerlendirilmiştir. Meragi ise usullerine tansif (yarılama) ve takti’ (kesinti) adını verdiği yöntemlerle değişiklikler yapmış olduğu kitaplarından hareketle ortaya konulmuştur. Bu yazı ayrıca Meragi’nin eserlerinin çevirilerini yaparken sistematik müzikoloji yöntemiyle yeniden ele almanın önemini de ortaya koymaktadır.